Tổng hội Xây dựng Việt Nam cùng doanh nghiệp xây dựng góp ý hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật công trình dân dụng

Việc xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật không chỉ là yêu cầu quản lý nhà nước mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động đầu tư, sản xuất, cung ứng vật liệu và thi công của doanh nghiệp. Từ thực tiễn đó, Tổng hội Xây dựng Việt Nam đã tổng hợp ý kiến của các doanh nghiệp xây dựng, chuyên gia và đơn vị chuyên môn, gửi Bộ Xây dựng góp ý dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về yêu cầu kỹ thuật chung đối với công trình dân dụng.

Tổng hội Xây dựng Việt Nam cùng doanh nghiệp xây dựng góp ý hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật công trình dân dụng ảnh minh hoạ.

Đưa tiếng nói doanh nghiệp vào quá trình xây dựng chính sách

Ngày 19/10/2026, Tổng hội Xây dựng Việt Nam ban hành Công văn số 532/CV-THXDVN gửi Bộ Xây dựng, góp ý hồ sơ dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 04-01:2026/BXD – Công trình dân dụng, Phần 1: Yêu cầu kỹ thuật chung.

Đáng chú ý, các ý kiến góp ý được Tổng hội Xây dựng Việt Nam tổng hợp từ nhiều nguồn, trong đó có các đơn vị chuyên môn, nhất là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và đội ngũ chuyên gia là thành viên Tổng hội.

Việc cộng đồng doanh nghiệp tham gia đóng góp ý kiến có ý nghĩa thiết thực trong quá trình hoàn thiện chính sách. Bởi các quy định kỹ thuật khi được ban hành sẽ tác động trực tiếp đến nhiều khâu của chuỗi giá trị xây dựng, từ nghiên cứu, sản xuất vật liệu, thiết kế, thi công đến nghiệm thu và vận hành công trình.

Thời gian qua Tổng hội Xây dựng Việt Nam đã tổ chức nhiều toạ đàm, hội thảo để lắng nghe ý kiến của các doanh nghiệp xây dựng qua đó đưa ra các góp ý cùng cơ quan quản lý hoàn thiện các chính sách về xây dựng giúp phát triển ngành.

Tổng hội Xây dựng Việt Nam cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Quy chuẩn nhằm nâng cao yêu cầu về an toàn, sức khỏe người sử dụng, chất lượng và hiệu quả khai thác công trình. Tuy nhiên, theo Tổng hội, các quy định cần được xây dựng trên cơ sở khoa học, đồng bộ và đặc biệt phải có tính khả thi khi áp dụng vào thực tế.

Đây cũng là vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm, bởi một quy chuẩn thiếu rõ ràng hoặc chưa đánh giá đầy đủ điều kiện thực hiện có thể dẫn đến phát sinh thủ tục, chi phí và ảnh hưởng tiến độ dự án.

Cần quan tâm chi phí và khả năng đáp ứng của doanh nghiệp

Một trong những nhóm vấn đề đáng chú ý trong văn bản góp ý là các yêu cầu đối với vật liệu xây dựng. Tổng hội Xây dựng Việt Nam đề nghị làm rõ phạm vi áp dụng QCVN 16:2023/BXD và các quy chuẩn sản phẩm liên quan, tránh cách hiểu mọi vật liệu sử dụng trong công trình đều phải thực hiện cùng một thủ tục chứng nhận, thử nghiệm hoặc đánh giá hợp quy.

Theo hướng tiếp cận này, vật liệu cần phù hợp với thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật được phê duyệt và tiêu chuẩn áp dụng; những sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn tương ứng phải đáp ứng các yêu cầu theo quy định.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, cung ứng vật liệu, việc phân định rõ các yêu cầu sẽ góp phần hạn chế tình trạng thử nghiệm trùng lặp, đồng thời bảo đảm kiểm soát chất lượng sản phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Đặc biệt, với các quy định mới liên quan đến an toàn phóng xạ đối với vật liệu có nguồn gốc tro xỉ và kiểm soát phát thải chất độc hại, Tổng hội đề nghị bổ sung cơ sở khoa học, phương pháp lấy mẫu, thử nghiệm, đánh giá và tiêu chí chấp nhận cụ thể.

Việc xác định rõ đối tượng, chỉ tiêu và phương pháp kiểm soát không chỉ phục vụ mục tiêu an toàn mà còn giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, đầu tư công nghệ và tổ chức kiểm soát chất lượng.

Vật liệu xanh đang là xu thế tất yếu thế giới hướng đến.

Một nội dung khác có ý nghĩa đối với ngành vật liệu xây dựng là đề xuất bổ sung nguyên tắc lựa chọn, sử dụng vật liệu xây không nung, vật liệu tiết kiệm tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và vật liệu có thành phần tái chế khi đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, chất lượng và an toàn.

Tuy nhiên, Tổng hội lưu ý không nên quy định tỷ lệ bắt buộc chung về tro bay hoặc nguyên liệu tái chế khi chưa đánh giá đầy đủ cơ sở pháp lý, tính khả thi và khả năng cung ứng. Đây là vấn đề cần được cân nhắc trên cơ sở điều kiện sản xuất, công nghệ và thị trường vật liệu thực tế.

Quy định chuyển tiếp cần phù hợp vòng đời dự án

Từ ý kiến của các doanh nghiệp đầu tư và thi công xây dựng, Tổng hội Xây dựng Việt Nam cũng đề xuất làm rõ các quy định chuyển tiếp khi Quy chuẩn có hiệu lực. Theo đó, cần xác định cụ thể cách áp dụng đối với dự án đã được thẩm định, phê duyệt, cấp phép hoặc đang thi công; các trường hợp điều chỉnh thiết kế, hợp đồng đang thực hiện và vật liệu đã sản xuất, cung ứng.

Đề xuất này có ý nghĩa quan trọng bởi hoạt động đầu tư xây dựng thường kéo dài qua nhiều giai đoạn, liên quan đến nhiều chủ thể và các hợp đồng cung ứng, thi công được triển khai theo kế hoạch. Nếu quy định chuyển tiếp chưa rõ ràng, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc xác định yêu cầu áp dụng, điều chỉnh thiết kế, tổ chức thi công và kiểm soát chi phí phát sinh.

Các doanh nghiệp xây dựng chia sẻ kinh nghiệm tại Hội thảo khoa học công nghệ do Tổng hội Xây dựng Việt Nam tổ chức.

Tổng hội đề nghị các quy định chuyển tiếp cần bảo đảm tính khả thi, không phát sinh yêu cầu áp dụng hồi tố không cần thiết nhưng vẫn đáp ứng các yêu cầu an toàn bắt buộc. Bên cạnh đó, các yêu cầu về kết cấu, phòng cháy chữa cháy, cấp thoát nước, thông gió, hiệu quả năng lượng, cách âm và chống thấm cũng được đề nghị rà soát theo hướng xác định rõ phương pháp tính toán, kiểm tra và nghiệm thu.

Việc quy định cụ thể tiêu chí kỹ thuật sẽ giúp các chủ thể tham gia dự án có cơ sở thống nhất trong quá trình triển khai, hạn chế cách hiểu khác nhau giữa đơn vị thiết kế, nhà thầu, tư vấn giám sát và cơ quan quản lý.

Chính sách cần đi cùng năng lực thực thi

Góp ý cho dự thảo, Tổng hội Xây dựng Việt Nam cũng đề nghị báo cáo đánh giá tác động của dự thảo cần làm rõ chi phí tuân thủ, thời gian thực hiện, khả năng cung ứng dịch vụ thử nghiệm và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, cung ứng vật liệu cũng như tiến độ dự án.

Đối với những yêu cầu mới, đặc biệt là an toàn phóng xạ, phát thải chất độc hại và các chỉ tiêu cần thử nghiệm, cần đánh giá năng lực của hệ thống phòng thí nghiệm, khả năng đáp ứng dịch vụ kiểm định và dữ liệu thực nghiệm đại diện. Đây là những yếu tố quan trọng để bảo đảm quy định khi ban hành không chỉ đúng về mặt kỹ thuật mà còn có thể thực hiện được trong điều kiện thực tế của thị trường.

Tổng hội Xây dựng Việt Nam tích cực tham gia góp ý nhiều dự thảo luật xây dựng, nhà ở.

Từ những ý kiến đóng góp trên, có thể thấy sự tham gia của doanh nghiệp và đội ngũ chuyên gia thông qua các tổ chức nghề nghiệp là một kênh quan trọng để chính sách tiếp cận sát hơn với thực tiễn ngành Xây dựng.

Việc hoàn thiện QCVN 04-01:2026/BXD vì vậy cần hài hòa giữa mục tiêu nâng cao chất lượng, an toàn công trình với khả năng đáp ứng của doanh nghiệp, điều kiện cung ứng vật liệu và chi phí thực hiện.

Tổng hội Xây dựng Việt Nam đề nghị Bộ Xây dựng xem xét, chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu và giải trình các nội dung góp ý, qua đó hoàn thiện Quy chuẩn theo hướng đồng bộ, khoa học, khả thi và phù hợp với thực tiễn hoạt động xây dựng.

Quốc Hùng